Van Hamburg tot Rome: Feyenoord en Cruijff inspireren sociaal voetbal
Terwijl de progressieve cultclub FC St. Pauli in Hamburg en daklozen in Rome laten zien hoe voetbal verbindt, schrijft Roger Peverelli, geïnspireerd door Feyenoord en Cruijff, zijn nieuwe boek ‘Elf Echte Helden’ over de mooiste kant van het spel.
In oktober 2024 zag hij op het Griekse eiland Lesbos hoe voetbal levens veranderde tijdens een training van een vluchtelingenelftal met uiteenlopende nationaliteiten. Hij hoorde minimaal zeven talen door elkaar, waaronder Engels, Arabisch, Farsi, Frans, Grieks en andere onbekende talen.
De coach kwam uit Haïti en de spelers waren afkomstig uit Somalië, Soedan, Senegal, Kameroen, Syrië, Griekenland en Afghanistan. Ondanks hun moeilijke situatie probeerden ze elkaar te begrijpen en samen te voetballen, wat hen afleiding en plezier bood.
Peverelli ontdekte de mogelijkheden die voetbal biedt aan asielzoekers op Lesbos en kwam in contact met George Patlakas, een oud‑keeper van Griekenland Onder‑19 die door blessures nooit de top bereikte. Patlakas keek vaak bij de trainingen van het vluchtelingenkamp en richtte een eigen team op.
Cosmos FC begon met dertig spelers uit het Midden‑Oosten en Afrika, waarvan velen in hun thuisland in de hoogste divisies speelden. Ze vielen al snel op bij clubs op Lesbos en op het landelijke derde niveau, waarna veel spelers een stap hogerop maakten, zichtbaar werden, wederzijds begrip ontstond en ze deel konden uitmaken van de Griekse samenleving.
Clubinitiatieven en duurzame voorbeelden
Peverelli hoopt dat lezers, voetbalclubs en organisaties de waarde van sport nog meer gaan inzien. Hij stelt: “Voetbal is een universele taal, die mensen samenbrengt en verbindt. Iedereen kent het spelletje en kan eraan meedoen. Precies daarom kunnen we het nog veel beter gebruiken voor grotere uitdagingen, zoals het bestrijden van racisme en discriminatie, het verbeteren van kansen voor kinderen in achterstandswijken en om ervoor te zorgen dat vluchtelingen en daklozen mee kunnen doen.”
Het idee voor het boek ontstond toen Peverelli als strategie‑consultant actief was bij Feyenoord en hij zag hoe de club in Rotterdam‑Zuid community‑coaches inzet op basisscholen. Ongeveer vijftig coaches geven dagelijks ‘Pauzeles’, een combinatie van bewegen en bijspijkeren, waardoor de leerachterstand van kinderen in het zuiden sterk wordt verminderd.
Een van de elf portretten in het boek is Dale Vince, eigenaar van de Engelse profclub Forest Green Rovers, die bekend staat als de ‘rijkste hippie van Groot‑Britannië’. Hij zet de club in om duurzaamheid te promoten, onder meer door in beslag genomen wietlampen en de urine van uitsupporters te gebruiken om het grasveld te bewerken.
Peverelli vond dat zijn eigen held Johan Cruijff niet mocht ontbreken en beschrijft zijn Amerikaanse avonturen, die bepalend waren voor zijn leven na het voetballen. Thomas Rongen, zijn teamgenoot bij de Washington Diplomats, en de toenmalige directeur vertellen dat Cruijff bij elke uitwedstrijd een clinic gaf aan kinderen met een beperking, waarna hij zag hoe blij ze waren en hoe het hun zelfvertrouwen versterkte, wat het zaadje voor de Cruyff Foundation plantte.
Volgens Peverelli kunnen professionele voetbalclubs de verbindende kracht van voetbal nog veel meer inzetten. Hij zegt: “Er gebeurt al best veel, maar er is veel meer mogelijk als clubs hun maatschappelijke rol serieuzer nemen, actiever en uitgesprokener worden, en ook spelers en sponsors hier een rol in spelen. Als dit boek die beweging kan stimuleren, zou ik daar erg blij mee zijn.”