Spaanse mentaliteit hervormt Nederlands voetbal; kampioenen zetten de toon

Op een bruisende trainingsbasis in Rotterdam onthulde Feyenoord Rotterdam de ondertekening van Javi López, de derde Spanjaard die in het zomerse transferwindow arriveert, terwijl de Nederlandse pers bruisde over de aankomende presentatie van Xavi in Zeist als de nieuwe bondscoach. De Spaanse golf in het Nederlandse voetbal is onmiskenbaar, en de Nederlandse scene kijkt nauwlettend.

Transfergolf en personeelsherziening

De acquisitie van Javi López door Feyenoord Rotterdam markeert een duidelijke intentie om Spaans talent te importeren, complementair aan het feit dat het personeel van zowel Ajax als Jong Ajax nu voornamelijk bestaat uit Spanjaarden.

Volgende week wordt Xavi formeel geïntroduceerd in Zeist als bondscoach van het Nederlands elftal, waarmee de groeiende Spaanse voetafdruk in het Nederlandse voetbal wordt bevestigd.

Winnende mentaliteit versus ontwikkelingsfocus

Spanje, de regerende Europees kampioen en verse wereldkampioen, wordt geprezen als het beloofde land van modern voetbal, een scherp contrast met het tijdperk waarin Nederland ooit de sport leidde.

Volgens voormalig international Hedwiges Maduro ligt het grootste voordeel voor het Nederlandse voetbal in het aannemen van de Spaanse winnende mentaliteit in plaats van zich uitsluitend te richten op spelersontwikkeling.

Hij legde uit: “In Spanje groeien voetballers en trainers op met slechts één ding, en dat is winnen. In Nederland leren we dat jeugdvoetbal draait om ontwikkeling, niet om winnen.”

De KNVB heeft sinds 2019 de resultaten voor de jongste leeftijdsgroepen niet meer geregistreerd om plezier te prioriteren en de druk te verminderen, een algemeen doel voor elke categorie gesteld en de prestatie‑verwachtingen verschoven naar teams onder de 18.

Maduro voegde daaraan toe: “Coaches van jongere teams kunnen zich verschuilen achter een nederlaag en zeggen dat het om ontwikkeling gaat. In Spanje zeggen ze: eerst winnen, dan ontwikkelen.”

Erfenis en bredere impact

Correspondent Edwin Winkels, die sinds 1988 in Spanje woont, merkte op dat Nederlandse ideeën ooit Barcelona onder Johan Cruijff vormgaven, maar nu loopt de invloed de andere kant op.

Hij merkte op: “Na het recente WK bewondert iedereen hoe Spanje zijn eigen speel­filosofie behoudt, en haar jeugdteams al lange tijd succesvol zijn.”

Maduro noemde top Spaanse trainers – Pep Guardiola, Luis Enrique, Mikel Arteta, Xabi Alonso, Unai Emery en Andoni Iraola – als voorbeelden van coaches die aantrekkelijk voetbal combineren met succes.

Hij verwacht dat Van Míchel Sánchez bij Ajax en Xavi bij het Oranje zowel filosofie als passie overbrengen op de Nederlandse ploegen.

Reflecterend op coachingsstijlen zei Maduro: “Wij Nederlandse coaches staan vaak kalm en beheerst, maar de Spaanse emoties, hoewel intens, komen voort uit een oprechte drang om te winnen.”

Maduro, die tegen Emery speelde bij Sevilla en Valencia, beschreef de 54‑jarige Spanjaard die nu bij Aston Villa speelt en vorig seizoen zijn vijfde Europa League heeft gewonnen, waarbij hij opmerkte dat Emery geobsedeerd is door het opnieuw bekijken van wedstrijden.

Hij benadrukte ook culturele verschillen: “In Spanje gehoorzaam je een instructie van een coach zonder vraagteken, terwijl Nederlandse spelers vragen waarom.”

Trainingssessies in Spanje, observeerde hij, zijn net zo gestructureerd als het leger, maar laten toch ruimte voor plezier, een balans waarvan hij gelooft dat Nederlandse clubs die kunnen nabootsen.

Winkels concludeerde dat de toestroom van Spanjaarden naar Nederland weinig aandacht krijgt in Spanje, waar de krantenkoppen snel doorgaan naar de grotere schijnwerpers van de Premier League.